Dòng Thánh Tâm Huế, Việt Nam Online

Phụng vụ Lời Chúa: Chúa Nhật III Mùa Thường Niên năm B

Thứ bảy - 24/01/2015 07:46
CSC -
CHÚA NHẬT 3 THƯỜNG NIÊN NĂM B

Gn 3,1-5.10; 1Cr 7,29-31; Mc 1,14-20

ĐƯỢC KÊU GỌI CỘNG TÁC
VÀO SỨ VỤ LOAN BÁO TIN MỪNG

“Hãy đi theo tôi,
tôi sẽ làm cho các anh
thành những kẻ lưới người”

(Mc 1,17)

I. CÁC BÀI ĐỌC

Trong những tuần đầu của Mùa Thường niên, các bài đọc phụng vụ gợi đến giai đoạn khởi đầu sứ vụ của Đức Giêsu và cũng nối kết với ơn gọi của mỗi Kitô hữu. Trong Chúa Nhật II tuần trước các bài đọc phụng vụ đã đề cập đến ơn gọi Kitô hữu qua hình ảnh của những con người đã có bước chuẩn bị nào đó trong việc đi tìm gặp Chúa như Samuel ở trong Đền Thánh hay hai môn đệ đầu tiên đã đi theo ông Gioan “tầm sư học đạo”. Các bài đọc hôm nay đề cập cách thế khác của ơn gọi người môn đệ, cũng là Kitô hữu, đó là Chúa chủ động đến gọi họ cộng tác vào chương trình cứu độ của Thiên Chúa như trường hợp sai ông Giôna đi thi hành nhiệm vụ ngôn sứ hoặc Đức Giêsu ngay khi bắt đầu sứ vụ công khai, đã gọi bốn môn đệ đầu tiên khi họ vẫn đang làm công việc thường nhật. Điều này cho thấy tính cấp bách của việc loan báo Tin Mừng và Chúa cần con người cộng tác vào sứ vụ đó.

1. Bài đọc I (Gn 3,1-5.10):

Giôna là một trong số 12 ngôn sứ nhỏ của Dothái giáo. Sở dĩ gọi là ngôn sứ nhỏ vì sách Giôna là một văn phẩm ngắn. Sách này chủ yếu loan báo tính phổ quát của Tin Mừng: Thiên Chúa yêu thương tất cả và muốn cho mọi người được cứu độ, không phân biệt chủng tộc hay quốc gia, ngôn ngữ hay văn hóa nào.

Bài đọc I hôm nay thuật lại việc Thiên Chúa sai Giôna đi thi hành nhiệm vụ ngôn sứ, đó là đến thành Ninivê kêu gọi người ta sám hối. Mặc dù ông không muốn thi hành sứ vụ, nhưng Thiên Chúa đã tác động bằng cách cho bão táp đánh con tàu mà ông đã lên để trốn tránh sứ vụ Thiên Chúa ủy thác. Người ta tìm ra việc ông trốn thoát là nguyên nhân của bão tố nên thủy thủ đoàn đã ném ông xuống biển. Một con cá lớn đã nuốt ông vào bụng bơi ba ngày đường rồi nhả ông trên bờ biển Ninivê, cuối cùng Giôna vào thành rao giảng sứ điệp của Chúa. Ông công bố lời Thiên Chúa rằng “còn bốn mươi ngày nữa, Ninivê sẽ bị phá đổ”. Lời của vị ngôn sứ đã tác động dân thành Ninivê, làm cho họ tin vào Thiên Chúa, ăn chay hãm mình, bỏ đường gian ác, ăn năn hối cải mà trở về với Thiên Chúa. Nhờ đó, họ đã được Thiên Chúa thứ tha.

2. Bài đọc II (1Cr 7,29-31):

Trong bài đọc II, Thánh Phaolô nhắc nhở các tín hữu Côrintô về sự biến đổi của bộ mặt thế gian này. Quả thật, Tin Mừng đã được công bố, thời cứu độ đã đến trong thế gian và sắp viên mãn. Đứng trước giá trị lớn lao mà Tin Mừng đem lại, đó là ơn cứu độ vĩnh cửu, thì các tương quan, các giá trị của những thực tại và của cải trần gian chẳng đáng là gì. Đó chỉ là những thứ chóng tàn mau qua, không bền vững, nên các Kitô hữu đừng bám víu vào đó. Vì thế, ngài  khuyên: “những người có vợ hãy sống như không có; ai khóc lóc hãy làm như không khóc; ai vui mừng, như chẳng mừng vui; ai mua sắm, hãy làm như không có gì cả; kẻ hưởng dùng của cải đời này, hãy làm như chẳng hưởng” (1Cr 7,29-31). Có ý thức được như thế thì các Kitô hữu mới biết đặt thang giá trị nào lên trên. Họ mới dám từ bỏ thế gian để theo Thiên Chúa, từ bỏ thế tục để đạt được Nước Trời, từ bỏ thứ tạm thời để đạt tới thứ vĩnh cửu, từ bỏ những thứ gây đau khổ và chết chóc để đạt được hạnh phúc và sự sống đời đời.

3. Bài Tin Mừng (Mc 1,14-20):

Bài Tin Mừng hôm nay gồm hai phần chính: 1) Công bố tóm lược sứ vụ loan báo Tin Mừng của Đức Giêsu; 2) kêu gọi các môn đệ đầu tiên.

1) Công bố tóm lược sứ vụ loan báo Tin Mừng của Đức Giêsu: Bài Tin Mừng thuật lại rằng sau khi ông Gioan bị nộp, Đức Giêsu đến miền Galilê rao giảng Tin Mừng của Thiên Chúa. Ở đây, Gioan “bị nộp” là cách ông rút vào sân khấu, sau khi hoàn tất sứ vụ “dọn đường cho Đức Chúa” (Mc 1,2b-3) để Đức Giêsu bắt đầu sứ vụ loan báo Tin Mừng của Người. Nội dung lời loan báo là: “Thời kỳ đã mãn và Triều Đại Thiên Chúa đã đến gần. Anh em hãy sám hối và tin vào Tin Mừng”. Đó cũng chính là lời công bố tóm lược sứ vụ công khai của Đức Giêsu. 

Tóm lược sứ vụ của Đức Giêsu trong Mc 1,15 gồm hai lời công bố và hai mệnh lệnh song song với nhau. Trong hai lời công bố, vế thứ nhất “thời kỳ đã mãn” song song với vế thứ hai “Triều Ðại Thiên Chúa đã đến gần”. Nói cách khác, “thời kỳ đã mãn” đồng nghĩa với “Triều Ðại Thiên Chúa đã đến gần”. Khi công bố “thời kỳ đã mãn” (καιρός), Đức Giêsu khẳng định đây là “thời điểm đã được ấn định” và “mang tính quyết định” để “thực hiện” chương trình cứu độ của Thiên Chúa mà các ngôn sứ đã loan báo. Đây là thời của “Triều Ðại Thiên Chúa”. Triều đại Thiên Chúa vừa mang chiều kích hiện tại, vừa có chiều kích tương lai. Triều đại Thiên Chúa đã “đi vào trong lịch sử” với “thời điểm quyết định” hiện tại, bắt đầu khi Đức Giêsu thi hành sứ vụ công khai, nhưng chưa hoàn thành, chưa kết thúc, nên bao hàm cả chiều kích tương lai (Mc 9,1; 11,10; 15,43), và sẽ hoàn thành cách viên mãn trong ngày quang lâm của Con Người (x. Mc 8,38‒9,2; 13,24-27;14,62).

Cũng trong sứ điệp tóm lược ở Mc 1,15, có  hai mệnh lệnh song song với nhau: “hãy sám hối” và “hãy tin vào Tin Mừng”. Mệnh lệnh “hãy sám hối” (μετανοεῖτε) khiến người ta “suy nghĩ lại”; “thay đổi nếp nghĩ”, “hối hận”, “hoán cải” hay “quay về” với Thiên Chúa để được ơn tha thứ. Mệnh lệnh “hãy tin vào Tin Mừng” (πιστεύω) thúc đẩy người ta phải có hành động tín thác và có một cam kết mang tính cá vị, định hướng cuộc sống của người đó hướng về tương lai, đặt cuộc sống của mình vào trong chương trình cứu độ của Thiên Chúa. Chính vì thế, Máccô thường đề cập đến “πίστις” được xem là “đức tin [πίστις] đem lại ơn cứu độ” như được mô tả trong các phép lạ chữa lành hay trừ quỷ (Mc 5,34; 10,52; x. 2,5).

Hai mệnh lệnh trên không thể tách rời nhau. Khi sử dụng liên từ “” (và dùng để giải thích/ καί  exegetic” để nối hai mệnh lệnh này, Máccô diễn tả “Hãy sám hốinghĩa là hãy tin vào Tin Mừng”. Như thế, “sám hối” và “tin vào Tin Mừng” đi liền với nhau và là hai mặt của một hành động duy nhất.

2) Kêu gọi các môn đệ đầu tiênThật ý nghĩa khi Tin Mừng thuật lại rằng ngay lúc bắt đầu sứ vụ công khai, Đức Giêsu đã kêu gọi các môn đệ đầu tiên. Như thế, việc kêu gọi các môn đệ này là một phần chính yếu trong công cuộc loan báo Tin Mừng của Đức Giêsu. Bốn môn đệ đầu tiên này là những người dấn thân trọn vẹn qua việc từ bỏ hoàn toàn nếp sống cũ và cả những tương quan trần thế để theo Đức Giêsu, làm thành những môn đệ “kề cận” của Người. Nhờ đó, họ thiết lập với Đức Giêsu một sự hiệp thông sâu xa để có thể trải nghiệm được toàn bộ đời sống của Đức Giêsu qua các lời giáo huấn và hành động của Người.

Từ trình thuật này về sau, Tin Mừng là những câu chuyện không chỉ liên quan đến cuộc đời Đức Giêsu mà thôi, mà còn liên quan đến các môn đệ của Người. Họ luôn hiện diện với Đức Giêsu, và đồng hành với Người trên hành trình sứ vụ. Các môn đệ sẽ là những người được ưu tiên trực tiếp nghe lời Đức Giêsu giảng dạy và thấy những việc kỳ diệu và đầy quyền năng Đức Giêsu sẽ làm để sau này họ có thể ra đi làm chứng. Đồng thời, họ sẽ là những người được gọi tham dự cách chủ động vào sứ vụ “lưới người” như được mô tả trong Mc 1,17, hầu quy tụ mọi người về hưởng ơn cứu độ .

Việc kêu gọi làm môn đệ này khởi đi từ Đức Giêsu, nhưng đòi hỏi người được gọi phải đáp trả lập tức, từ bỏ hoàn toàn và thay đổi lối sống tận căn. Sự thay đổi này khởi đi từ sự từ bỏ công việc, tài sản lẫn gia đình của họ để gắn bó hoàn toàn với Đức Giêsu. Đây là bước chuẩn bị cần thiết khiến họ có thể mở ra cho mình một tương quan mới rộng lớn hơn để hướng đến mọi người và để ưu tiên cho việc cộng tác vào sứ vụ loan báo Tin Mừng Nước Thiên Chúa mà Đức Giêsu Kitô đang thực hiện.

Cách thức kêu gọi bốn “môn đệ” đầu tiên này và những đòi hỏi thay đổi tận căn về lối sống để “theo Đức Kitô” vẫn áp dụng cho mỗi Kitô hữu chúng ta hôm nay.

II. GỢI Ý MỤC VỤ

1. Ngôn sứ Giôna đã tìm cách thoái thác nhiệm vụ ngôn sứ vì đó là một sứ vụ nặng nề, nhưng Thiên Chúa đã tác động để cuối cùng ông đi thi hành sứ vụ đó. Chúng ta có nhận ra rằng nhiều lúc chúng ta cũng thoái thác sứ vụ ngôn sứ của mình qua việc không dám nói và sống lời Chúa để thay đổi bản thân, tác động vào môi trường sống và làm việc để giúp người ta hoán cải mà trở về cùng Chúa? Chúng ta có biết rằng để làm được việc này cần dựa theo sự hướng dẫn trong Thư Mục năm 2015 của HĐGMVN về Tân Phúc Âm hóa đời sống các Giáo xứ và các Cộng đoàn Đời sống Thánh hiến, đó là “Gia đình giáo xứ cần được Phúc-Âm-hóa, nghĩa là thấm đẫm tinh thần Phúc Âm và làm chiếu tỏa ánh sáng Phúc Âm ra chung quanh, đến với muôn dân” (số 1), bằng cách siêng năng tham dự thánh lễ các cử hành phụng vụ để nghe lời Chúa và được Thánh thể nuôi dưỡng, để gặp gỡ Chúa và để Chúa biến đổi đời sống chúng ta. Như thế, “Phụng vụ sẽ trở thành nguồn lực thánh hóa bản thân, đồng thời đem tinh thần Phúc Âm vào môi trường sống trong Giáo hội cũng như ngoài xã hội” (số 2)?

2. Ơn cứu rỗi và Nước Trời là giá trị tuyệt đối, nên người ta phải làm tất cả để đạt được điều đó. Chính vì thế, Thánh Phaolô đã nhắc người ta phải đặt ưu tiên Thiên Chúa, Nước Trời và ơn cứu độ lên trên mọi giá trị của trần gian. Chúng ta có biết rằng Chúa muốn chúng ta sống hạnh phúc ngay cả ở đời này và mọi tương quan, mọi phương tiện, mọi điều kiện để giúp chúng ta sống hạnh phúc vẫn được xem là cần thiết, nhưng nếu những thứ đó cản trở chúng ta hoặc khiến chúng ta sao nhãng việc tìm kiếm các thực tại và giá trị vĩnh cửu của Nước Trời và đánh mất sự sống đời đời, thì chúng ta sẵn sàng coi nhẹ hoặc thậm chí từ bỏ các giá trị và thực tại thế gian này hay không? 

3. Thời kỳ đã mãn và Triều Đại Thiên Chúa đã đến gầnChúng ta được mời gọi tham dự vào Nước Thiên Chúa, ngay lúc này. Chúng ta có ý thức rằng để đáp lại lời mời gọi ấy, cần phải hành động ngay theo mệnh lệnh của Đức Giêsu “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng”, được cụ thể hóa bằng việc canh tân đời sống, quay trở về để tin vào Thiên Chúa, tin vào Đức Giêsu và sống theo những đòi hỏi của Tin Mừng trong cuộc sống hằng ngày hay không?

III. LỜI NGUYỆN CHUNG

Chủ tế: Anh chị em thân mến! Thiên Chúa Cha đã sai Con của Người đến trần gian để khai mở Triều Đại Nước Thiên Chúa. “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng” là lời mời gọi dành cho tất cả những ai muốn trở thành công dân Nước Trời. Chúng ta cùng cảm tạ Chúa, và tin tưởng dâng lời cầu xin:

1. Chúng ta hãy cầu xin Chúa cho Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Đức Tổng Giám Mục Phaolô, Đức Hồng Y Gioan Baotixita cùng toàn thể hàng Giám Mục trong Hội Thánh, luôn trung thành và hăng say trong sứ vụ mở mang Nước Chúa.

2. Chúng ta hãy cầu xin cho công cuộc đối thoại đại kết giữa các giáo hội Kitô giáo gặp nhiều thuận lợi, xóa dần những ngăn cách trong giáo thuyết hay rào cản do thực hành, hầu tất cả được hợp nhất trong cùng một đức tin và một Thánh Thần.

3. Chúng ta hãy cầu xin Chúa cho các Kitô hữu, cách riêng những người đang sống đời thánh hiến, luôn gắn bó mật thiết với Đức Kitô để được gia tăng lòng Tin - Cậy - Mến hầu tích cực trở nên dấu chỉ của niềm vui Tin Mừng cho thế giới.

4. Chúng ta hãy cầu xin Chúa cho mọi người đang hiện diện trong cộng đoàn phụng vụ hôm nay biết quảng đại đáp lại lời mời gọi của Chúa, không ngừng hoán cải và canh tân bản thân cho phù hợp với những đòi hỏi của Nước Trời.

Chủ tế: Lạy Chúa là Cha rất nhân từ, xin thương chúc lành cho những ý nguyện chân thành của chúng con, và giúp chúng con biết sống trọn vẹn ơn gọi của mình qua những bổn phận hằng ngày. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con. Amen.

Tác giả bài viết: Ban Mục vụ Thánh Kinh & Ban Phụng tự

  Ý kiến bạn đọc