ĐỨC CHA ALLYS

TỔ PHỤ HAI HỘI DÒNG GIÁO PHẬN

1- DÒNG CON ĐỨC MẸ VÔ NHIỄM

18. Nỗi ưu tư dai dẳng

Đức Cha Allys vẫn luôn canh cánh bên lòng mối ưu tư về lớp trẻ cần được giáo dục trong đức tin và thăng tiến về văn hoá. Dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Linh, ngài thấy cần đáp ứng nhu cầu khẩn thiết của giáo phận trước cánh đồng truyền giáo đang lên phơi phới sau khi bão tố cấm cách đã tạm yên.

Năm 1919, giáo phận Huế đã có nhiều trường giáo xứ hơn trước, nhưng thiếu giáo viên được huấn luyện chu đáo. Đức Cha có ý định tổ chức một trường sư phạm, đào tạo nữ giáo viên dạy giáo lý và chữ nghĩa ; rồi sau sẽ thành một Hội Dòng mà ngài gọi là Trường Sư Phạm nữ tu bản quốc . Trong tờ phúc trình gởi về Trung Ương Hội Truyền Giáo Balê, ngài viết : “ Vì mục đích nâng cao trình độ các giáo viên, nhờ sự giúp đỡ quảng đại của một phụ nữ Việt Nam, tôi đã xây được một trường đào tạo các giáo viên tương lai của chúng tôi, tất cả sẽ là nữ tu” 

19. Ngày lịch sử

Chúa quan phòng đã sắp đặt mọi sự với lòng ưu ái để đón chờ ngày chào đời của Hội Dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm từ lòng đất mẹ mà ra, góp nhặt tinh hoa của ‘các thế hệ nữ tu có tính cách hoàn toàn dân tộc’ 

Chiều ngày 07.9.1920 đáp lại lời mời gọi của Đức Cha Lý và với sự tự do lựa chọn của mình, 6 chị Mến Thánh Giá : Catarina Liễu, Anna Thay, Agatha Thường, Anê Trông, Madalêna Quế và Maria Hạn rời Phước Viện Dương Sơn, đặt chân lên đất Phú Xuân, âm thầm và nhỏ bé, nhưng đầy hứa hẹn như sự xuất hiện của một mầm sống mới . Các chị đã bắt chước Tổ Phụ Abraham xưa, đi theo tiếng gọi của Thiên Chúa : “Hãy bỏ quê hương... để đến miền đất Ta sẽ chỉ cho” (St 12, 1). Hôm ấy là ngày áp lễ Sinh Nhật Đức Mẹ, chắc hẳn Đấng Sáng Lập muốn gắn liền ngày khai sinh Hội Dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm với lễ kính ngày sinh của Đấng mà ngài muốn họ nhận làm Mẹ riêng của mình. Thánh lễ sáng ngày 08.9.1920 do cha Chabanon cử hành, một sự trùng hợp đầy ý nghĩa, thế nên lễ sinh nhật Đức Mẹ 08.09.1920 là một ngày lịch sử, ngày khai sinh chính thức Hội Dòng Con Đức Mẹ Vô Nhiễm.

Rồi những tháng sau, một số nữ tu Mến Thánh Giá ưu tú khác từ các Phước Viện Di Loan, Cổ Vưu đáp lại lời mời gọi của Đức Cha, đồng thời những thiếu nữ ngoài đời cũng lần lượt đến gia nhập Dòng mới.

20. Mục đích Hội Dòng mới

Trong tờ trình lên Đức Thánh Cha xin châu phê việc thành lập Dòng, Đức Cha Allys viết : “ Trong tháng 9.1920 con đã tách 6 trinh nữ bản xứ khỏi Hội Dòng các phụ nữ có đời sống chung, thuộc quyền giáo phận và không có lời khấn, quen gọi là các chị em ‘Mến Thánh Giá’ hay ‘Con cái Đức Mẹ Maria’ và nhập lại với nhau thành một nhóm với mục đích cùng các thiếu nữ khác dần dần từ ngoài thế gian được nhập vào, họ sẽ sống đời tu cách nhiệm nhặt hơn, rồi sau thời gian tương xứng học hỏi giáo lý, văn hoá và các khoa đời, họ có thể mở trường học trong giáo phận Huế”.

Lúc bấy giờ, giáo phận Huế chưa có Dòng nữ bản xứ nào khác chuyên dạy thiếu nữ. Vì chị em Mến Thánh Giá hay Con cái Đức Mẹ Maria như nói ở trên không phải là nữ tu đích thực, các chị chỉ sống chung, không có lời khấn, chỉ đọc kinh và làm việc tại nhà, và vì học lực còn kém nên không có khả năng dạy học. Các chị em hội dòng mới này thuộc quyền giáo phận, có lời khấn đơn vĩnh viễn sẽ mang tên là ‘Con Cái Đức Maria Vô Nhiễm’. Mục đích thứ nhất chính là dạy thiếu nữ trong các trường, mục đích thứ hai là lo cô nhi viện, các sở nữ công và chuẩn y viện (bệnh xá).

21. Sự nghiệp chung

Hoài bão của Đức Cha Allys được thực hiện dần dần nhờ sự cộng tác đắc lực của cha Chính Giáo là Đấng Đồng Sáng Lập Dòng với ngài.

Thật vậy, ngài giao cho cha Chabanon trực tiếp giáo dục, hướng dẫn, về phương diện tổ chức cũng như phương diện tinh thần, cho nhóm chị em đầu tiên của Dòng. Chị em được hưởng gia sản tinh thần của cả hai vị Sáng Lập Dòng. Đức Cha Allys cũng mời các nữ tu Dòng Thánh Phaolô đến dạy văn hoá cho chị em. Ngày 24.8.1924, ngài cho phép 11 chị tiên khởi tuyên khấn lần đầu theo giáo luật. Và sau đó sai đi dạy học, làm việc trong các cô nhi viện...

Trước sự phát triển đẹp đẽ của Hội Dòng, trong một đường lối tu trì điều hoà và vững mạnh, Đức Cha Allys lòng tràn đầy hy vọng và sung sướng viết về Paris : “Ngoài các buổi học, giải trí và các giờ đạo đức thiêng liêng, mỗi ngày các học viên cũng dành thời giờ để người thì thêu thùa, người thì làm len hay dệt lụa, thầy trò yêu mến nhau tận tình, đến nỗi niềm vui, sự hoà thuận và hoạt động lan khắp tu hội, làm cho tương lai xem ra có phần chắc chắn, miễn là Chúa quan phòng khấng che chở họ”.

 2- DÒNG THÁNH TÂM

 Đức Cha Allys là một Giám Mục tài ba, thánh thiện, khắp nơi Đông Tây, đạo đời đều biết danh và mến phục. Ngài rất thương yêu lo lắng, dành dụm tiền "cho riêng"  các cha thừa sai đi truyền giáo ở vùng xa xuôi hẻo lánh.

Ngài đặc biệt quan tâm đến đời sống tu trì : đón tiếp, nâng đỡ các Dòng từ nước ngoài đến thành lập trong giáo phận Huế. Việc lập Dòng địa phương chuyên lo về giáo dục thanh thiếu niên thì chính Đức Cha Hồ Ngọc Cẩn đã ghi lại như sau:

"Đức Cha Allys thấy đời văn minh tiến bộ, thiên hạ đang xu hướng về đàng khoa học, nọ là nam nhi thiếu nữ, nọ là thành thị thôn quê, thảy đều đua nhau đi học cho đặng thi bơi với đời. Nhưng hiểm thay, trường tổng trường làng thì có mà trường đạo thì chỉ có một trường Dòng (Pellerin) tại Huế, con nhà có đạo không mấy người nhờ được trường ấy, hoặc bởi xa xuôi, hoặc vì ít bạc. Bởi đó, hoặc phải ở nhà chịu dốt, hoặc phải đi học chung ở trường không có đạo, ấy là một điều rất hiểm nguy. Vì vậy Đức Cha mới đặt trí đến việc lập dòng nữ, dòng nam để xuất thân lập trường dạy dỗ, cũng như đã có dòng nam dòng nữ ẩn tu nơi tịch mạc để giúp lời khấn vái nguyện cầu. Hai đều cần thiết cả hai, đã lo cho có dòng đọc kinh cầu  nguyện, thì còn phải lo cho có dòng giáo hóa trẻ con.

Vậy trước hết Đức Cha khỉ sự lập dòng nữ tại Phú Xuân, lấy hiệu là Dòng Con Cái Đức Mẹ Vô nhiễm vào năm 1920.

Đến năm 1923, Đức Cha khỉ công lập dòng nam theo khuôn mẫu của Dòng "Tu sĩ giáo dục Công giáo Ploermel", do Vị Đáng kính De Lamennais xứ Bretagne, miền Tây-Bắc nước Pháp. nơi ngài đã được thụ giáo trước khi trở thành chủng sinh.

Công việc tiến hành như sau: Trước hết, Đức Cha gửi thư cho ĐHY Van Rossum Thứ trưởng Tòa áp việc truyền giáo - ĐHY ban khen và cầu chúc thành công. Đức Cha cũng đã gửi thư cho Cố Lựu Léculier là cha phó của ngài hồi còn ở Phủ Cam, đang ở Paris. Cố Léculier đã quyên gửi về cho Đức Cha 10.000 phật lăng và hứa sẽ gửi tiếp, nhưng Cố Léculier đã qua đời mấy tháng sau đó". Một số ân nhân đã giúp Đức Cha tiền bạc, đất vườn, và công sức...

"Đến tháng Giêng năm 1924, lúc các cố tề tựu về tĩnh tâm tại Đại chủng viện Kim Long, Đức Cha cho các cố biết ý định lập dòng nam tại Trường An của ngài. Mặc cho tiếng bàn ra tán vào, Đức Cha vẫn cương quyết thực hiện ý định của ngài, ngài không xin một đồng nào của Nhà chung giáo phận.

 Tháng 7 năm ấy (1924) Đức Cha chính thức chọn cha Hồ Ngọc Cẩn làm Bề trên tiên khởi, đảm trách xây dựng và cai quản Dòng mới mang danh hiệu là "Institut des Petits Frères du Sacré- Coeur".

Đúng 8 giờ sáng ngày 9-10-1925 Đức Cha lên làm lễ khánh thành và khai sinh Dòng". Từ đó, hằng tuần Ngài lên thăm viếng con cái Thánh Tâm của Ngài. (Trích Nhật ký I/TT/HNC).

22. MỤC ĐÍCH - CHÂM NGÔN - TINH THẦN

MỤC ĐÍCH

1) Giáo Dục

Mở trường dạy học các cấp phổ thông.

2) Truyền Giáo

- Nhận cai quản giáo xứ do Giáo Quyền uỷ thác.

- Đào tạo Giáo Lý Viên dạy các cấp Giáo Lý theo nhu cầu của các Giáo Xứ và Giáo Phận.

CHÂM NGÔN

“Ra đi rao giảng Tin Mừng” (x. Mc 16,15). 

TINH THẦN

Dòng Thánh Tâm
--------------------------------