CHIA SẼ ƠN GỌI YÊU MẾN DỊP LỄ GIỖ ĐỨC CHA TỔ PHỤ Eugène Marie Joseph Allys Lý
01.05.2010 21:55
Nhân kỷ niệm năm 90 năm Thành Lâpk Hội Dòng, trong tâm tình tạ ơn Thiên CHúa Ba Ngôi, tâm tình cảm mến tri ân Mẹ hiền Maria Vô Nhiễm và Hai Đức Cha Tổ Phụ, chúng ta cùng nhau tìm hiểu, đào sâu và cảm nếm Ơn Gọi Yêu Mến của Hội Dòng.
Baøi chia seû goàm
3 phaàn:
I. Ôn goïi yeâu meán baét ñaàu töø Thieân
Chuùa
II. Ôn goïi yeâu meán cuûa Ñöùc Cha Toå
Phuï :
1. Yeâu meán trong ñôøi linh muïc
2. Yeâu meán trong vai troø chuûchaên Gp
III. Ôn goïi yeâu meán cuûa Hoäi Doøng Con
Ñöùc Meï Voâ Nhieãm
1. Ôn goïi yeâu meán trong ñôøi soáng thaùnh hieán
2. Ôn goïi yeâu meán trong söù vuï Loan Baùo Tin Möøng
*Keát.
I. Ôn goïi YEÂU MEÁN
BAÉT NGUOÀN TÖØ THIEÂN CHUÙA ( x. Ga 4,7)
Thieân Chuùa laø
Tình Yeâu (x.1Ga 4,8). Xuaát phaùt töø Tình Yeâu nôi Thieân Chuùa, con ngöôøi
ñöôïc taïo thaønh theo hình aûnh cuûa Ngaøi nhaèm muïc ñích thôø phöôïng vaø yeâu
meán Thieân Chuùa. Hôn nöõa, Tình Yeâu aáy ñöôïc dieãn taû moät caùch cuï theå
vaø troøn ñaày “Thieân Chuùa ñaõ sai Con Moät ñeán theá gian ñeå nhôø Con Moät
cuûa Ngöôøi maø chuùng ta ñöôïc soáng” (1Ga 4,9). Hay noùi caùch khaùc nhö
trong Tin Möøng theo thaùnh Gioan : “Thieân Chuùa yeâu theá gian ñeán noãi ñaõ
ban Con Moät, ñeå ai tin vaøo Con cuûa Ngöôøi thì khoûi phaûi cheát, nhöng
ñöôïc soáng muoân ñôøi” (Ga 13,6).
Theo chieàu höôùng ñoù, Thieân Chuùa khao
khaùt con ngöôøi ñöôïc haïnh phuùc trong tình yeâu vaø höôùng daãn caùch laøm
sao ñeå ñaït haïnh phuùc vieân maõn khoâng bò ai laáy maát, neân chính Ngaøi
ñaõ ban giôùi luaät yeâu thöông: “Ngöôi phaûi yeâu meán Ñöùc Chuùa, Thieân
Chuùa cuûa ngöôi, heát loøng, heát linh hoàn, heát trí khoân vaø heát söùc löïc
ngöôi”(Ñnl 6,4-5). Ñoàng thôøi “Ngöôi phaûi yeâu ngöôøi thaân caän nhö chính
mình” (Lv19,18b).
Vaø trong Taân Öôùc, Ñöùc Gieâ-su ban cho
chuùng ta moät ñieàu raên môùi : “... laø anh em haõy yeâu thöông nhau; anh em
haõy yeâu thöông nhau nhö Thaày ñaõ yeâu thöông anh em” (Ga 13,34 ; 15,12).
Nhö theá, giôùi luaät yeâu thöông trong Cöïu
Öôùc ñaõ ñöôïc Ñöùc Gieâ-su kieän toaøn caùch soáng ñoäng baèng chính tình yeâu
cöùu chuoäc cuûa Ngöôøi, yeâu nhö Ñöùc Gieâsu ñaõ yeâu. Moät tình yeâu ñaët
neàn taûng nôi Gieâsu, theo göông maãu Gieâsu. Töø « nhö » ñaõ noùi
leân raát roõ ñieàu ñoù. ÔÛ ñaây, Ñöùc Gieâsu muoán chuùng ta coù moät tình
yeâu trao ban, moät tình yeâu hieán thaân voâ vò lôïi, moät tình yeâu thaàn
linh theo maãu göông Ba Ngoâi Thieân Chuùa ; chöù khoâng phaûi yeâu baèng
moät tình yeâu nhaân baûn « chæ caûm thöông thoâi », hay laø moät
« tình yeâu » ñoåi chaùc töùc laø mình chæ thöông ai thöông mình.
Haõy nhìn leân thaùnh giaù baèng caùi nhìn
chieâm ngaém ñeå neám thöû maø xem Ñöùc Gieâsu ñaõ yeâu nhö theá naøo ?
Thöa, Ngöôøi ñaõ
yeâu baèng caû cuoäc soáng cuûa ngaøi cho ñeán hôi thôû cuoái cuøng, yeâu ñeán
hy sinh maïng soáng, yeâu ñeán gioït maùu cuoái cuøng treân thaäp giaù. Yeâu
baèng tình yeâu teá hieán. Teá hieán maùu thòt chính mình ñeå nuoâi soáng
chuùng ta trong bí tích Thaùnh Theå Tình Yeâu. Coù ai ñaõ töøng yeâu vaø duøng
quyeàn naêng cuûa mình ñeå theå hieän tình yeâu nhö theá ? Coù ngöôøi naøo vì yeâu,
neân nuoâi soáng ngöôøi mình yeâu baèng chính maùu thòt mình ñeå coù theå ôû
laïi vôùi hoï moïi ngaøy trong suoát cuoäc soáng cuûa hoï. Tình yeâu cuûa
Thieân Chuùa ñoái vôùi chuùng ta khoâng phaûi laø tình yeâu töø treân ñoå
xuoáng, nhöng laø moät tình yeâu ñoàng haønh, “ôû cuøng”, “ôû vôùi”. Chuùa Gieâ-su yeâu caùc moân ñeä vôùi tình
thaày troø vaø tình baïn höõu : “Anh em laø baïn höõu cuûa Thaày, neáu anh em
thöïc hieän nhöõng ñieàu Thaày truyeàn daïy. Thaày khoâng coøn goïi anh em laø
toâi tôù nöõa, vì toâi tôù khoâng bieát vieäc chuû laøm. Nhöng Thaày goïi anh em
laø baïn höõu, vì taát caû nhöõng gì Thaày nghe ñöôïc nôi Cha Thaày, Thaày ñaõ
cho anh em bieát” (Ga 15,14-15). Ñoàng thôøi Ngaøi laø göông maãu trong yeâu
thöông phuïc vuï, khieâm toán cuùi mình xuoáng röûa chaân cho caùc moân ñeä : “Vaäy,
neáu Thaày laø Chuùa, laø Thaày, maø coøn röûa chaân cho anh em, thì anh em
cuõng phaûi röûa chaân cho nhau” (Ga 13,14)
Ñöùc Cha Toå Phuï
cuûa chuùng ta ñaõ ñöôïc môøi goïi vaø thuùc baùch daán thaân bôûi “Tình Yeâu thí
maïng vaø phuïc vuï mang teân Gieâsu” ñoù.
II. ÔN GOÏI YEÂU MEÁN CUÛA ÑÖÙC CHA TOÅ PHUÏ
Trong keá hoaïch
yeâu thöông ngaøn ñôøi cuûa Thieân Chuùa, Ñöùc Cha Toå Phuï Allys ñaõ ñöôïc
sinh ra trong noâi aám gia ñình ñaïo ñöùc vaø ñöôïc tuyeån choïn vaøo ôn goïi
linh muïc thöøa sai thuoäc Hoäi Thöøa Sai Paris. Chaéc haún töø taám beù, caäu
Allys ñaõ coù moät moái töông giao thaân tình vôùi Thieân Chuùa vaø loøng yeâu
meán ñoái vôùi Chuùa Gieâ-su Thaùnh Theå neân ñaõ laéng nghe ñöôïc tieáng Ngöôøi keâu goïi trong taâm hoàn vaø mau maén
ñaùp traû tình yeâu Chuùa qua töøng giai ñoaïn cuûa cuoäc ñôøi truyeàn giaùo
cuûa mình.
1. Yeâu meán trong ñôøi linh muïc
Ñöôïc thuï phong
linh muïc ngaøy 10.10.1875, sau hôn 2 thaùng, cha Allys ñaõ voäi vaõ leân
ñöôøng ñi truyeàn giaùo taïi queâ höông VN chuùng ta. Quaûng ñaïi daâng hieán tuoåi
thanh xuaân, 23 tuoåi ñôøi, ñang nhieàu moäng öôùc cho töông lai, nhöng vò linh
muc thöøa sai treû ñaõ daán böôùc theo Chuùa Ki-toâ voâ ñieàu kieän, daùm töø
boû taát caû, töø boû queâ höông cuûa mình vôùi tình thaân aám aùp cuûa gia
ñình ; töø boû moïi tieän nghi vaät chaát cuûa Nöôùc Phaùp sang giaøu ñeå ñeán moät xöù sôû ngheøo naøn, thieáu tieän
nghi vaø vaên minh. Ñuùng laø thaønh phoá hoa leä Paris khoâng cuoán huùt noåi
chaøng thanh nieân Allys tuaán tuù vaø ñöùc haïnh ! Vaâng, cha Allys ñaõ töø
boû keá hoaïch rieâng cuûa ñôøi mình ñeå cuøng vôùi Meï Maria hoøa nhaäp vaøo
chöông trình cöùu ñoä cuûa Chuùa Cha.Taát caû chæ vì say meâ Thieân Chuùa vaø
say meâ caùc linh hoàn.
Maëc daàu An-nam
ta luùc baáy giôø coøn hoang sô vaø ngheøo naøn laém, hôn nöõa, khí haäu xöù
Hueá laïi quaù khaéc nghieät, caùc vò Thöøa Sai deã bò soát reùt vaø caùc beänh
hieåm ngheøo khaùc ! Nhöng “khoâng coù gì taùch cha Allys ra khoûi tình yeâu
cuûa Thieân Chuùa” (Rm 8,35-39). Ngaøi coi moïi söï khoâng laø gì tröôùc caùi
lôïi tuyeät vôøi laø ñöôïc bieát Ñöùc Ki-toâ vaø laøm cho moïi ngöôøi ñöôïc
bieát Ñöùc Ki-toâ. Chính chaâm ngoân giaùm muïc cuûa ngaøi “Diligo omnes – Toâi
yeâu meán moïi ngöôøi” vaø huy hieäu “Chuùa chieân laønh chaên daét ñaøn
chieân » ñaõ nhö sôïi chæ ñoû xuyeân suoát haønh trình truyeàn giaùo cuûa
ngaøi trong Ôn Goïi Yeâu Meán.
Ngaøy 16.12.1875,
cha Allys ñaõ ra ñi, leân ñöôøng ñeán VN. Böôùc ñaàu tieân, cha vaâng phuïc
laõnh nhaän nhieäm vuï chaêm soùc treû moà coâi ôû Vieän Duïc Anh Kim Long,
Hueá vaø hoïc tieáng Vieät. Ngoân ngöõ ñòa phöông ñaõ giuùp ngaøi sôùm ñi vaøo
loøng ngöôøi trong söù maïng Loan Baùo Tin Möøng. Ngaøi nhanh choùng hoäi nhaäp
vôùi phong tuïc, taäp quaùn cuûa daân baûn xöù.
Chæ 1 naêm sau,
1976 cha Allys ñöôïc boå nhieäm laøm Beà Treân Ñaïi Chuûng Vieän ôû Thôï Ñuùc.
1881, laøm Cha
Sôû Giaùo Xöù Döông Sôn. Trong thôøi gian naøy, naêm 1883 : Vua Töï Ñöùc baêng
haø, trieàu ñình roái raêm. Quan nhieáp chính ra saéc chæ baét ñaïo. Ñöùc Cha
Caspar Loäc vieát thö môøi cha Allys veà TGM ôû Kim Long, Hueá ñeå aån naùu.
Nhöng, can ñaûm lieàu mình vì söï soáng cuûa ñaøn chieân, ngaøi xin pheùp ôû
laïi vôùi giaùo daân ñang trong sôï haõi, lo laéng traêm chieàu. Coù 4, 5 linh
muïc, 50 baø phöôùc vaø ngaøn ngaøn giaùo daân bò gieát baèng nhieàu hình khoå
: thieâu soáng, giaùo ñaâm, göôm cheùm. Treân ñöôøng ñeán laøng Coå Vöu, cha
Allys thaáy moät ngöôøi phuï nöõ maët muõi, than hình bò ñaày nhaùt cheùm ñang
naèm hoi hoùp tröôùc caên nhaø ñaõ bò ñoát chaùy vaø beân caïnh coù khoaûng 10
xaùc cheát bò thieâu ! Ngaøi laïi gaàn vaø hoûi baø : “Con coù ñau khoâng”?, “Con
coù muoáng xöng toäi khoâng?”. Nhöng trong luùc nöûa tænh nöûa meâ, baø moät
möïc traû lôøi : “Neáu caùc oâng muoán, thì haõy gieát toâi ñi, toâi khoâng boû
ñaïo ñaâu !”. Cha Allys hoûi maáy laàn baø ñeàu traû lôøi nhö vaäy. Roài cha
giaûi toäi loøng laønh cho baø, roài baø an laønh taét thôû.
Söï hieän dieän
cuûa cha Allys ñaõ an uûi, khích leä
caùc tín höõu can ñaûm, kieân vöõng laøm chöùng cho Chuùa trong côn baùch haïi.
Sau naøy, Ñöùc
Cha Allys ñaõ thuaät laïi bieán coá ñoù nhö sau : “Thaät laø chuoãi ngaøy aâu
lo cho caùc vò chuû chaên, khoâng gì khuûng khieáp cho baèng nhöõng ñe doïa
cheát choùc cöù vaêng vaúng khoâng ngöøng vaø gieo raéc sôï haõi giöõa caùc tín
höõu. Khoâng gì laøm teâ lieät tinh thaàn baèng tình traïng voâ ñònh ngaøy mai”.
(Chöa heát, naêm
1885 Phaùp chieám Hueá. Vaên Thaân ra leänh cöùu nöôùc baèng caùch choáng Phaùp
vaø Coâng Giaùo. Tình hình Quaûng Trò laïi roái reeng, nhieàu ngöôøi Coâng
Giaùo bò gieát, nhieàu xöù ñaïo bò tieâu dieät. Ñöùc Cha Caspar cöû cha Allys
laøm tuyeân uùy quaân ñoä Phaùp, ñi cuøng phaùi ñoaøn quaân-daân-söï Phaùp ra
Quaûng Trò. Ngaøi chöùng kieán bao nhieâu caûnh taøn saùt, khoùi löûa, cuõng
nhö loøng tin vöõng maïnh cuûa ngöôøi Coâng Giaùo. Vaøi troø tuyeân uùy quaân
doäi Phaùp cuûa ngaøi trong luùc naøy thaät laø caàn thieát !) : coù theå boû bôùt
phaàn naøy
Sau bieán coá ñaãm
maùu töø 1883 ñeán 1885, cuoái naêm 1885 cha Allys ñöôïc boå nhieäm laøm Chaùnh
Xöù Phuû Cam, kieâm Haït Tröôûng Giaùo Haït Beán Thuûy.
Luùc ñoù giaùo
xöù Phuû Cam chæ coù 500 giaùo daân. Haït Beán Thuûy chæ coù moät ít hoï ñaïo
ngheøo, moät soá ñaõ bò thieâu ñoát trong cuoäc baét ñaïo. Cha Allys nhen nhuùm
xaây döïng laïi. Ñeán luùc ngaøi rôøi khoûi chöùc vuï, 1910, soá giaùo daân Phuû Cam leân ñeán hôn 2.400
ngöôøi vaø toaøn Giaùo Haït leân ñeán 11.000 ngöôøi. Cha Allys thuaät laïi :
Soá ngöôøi trôû laïi phaàn ñoâng laø ngöôøi ngheøo, nhöng cuõng coù nhöõng
ngöôøi trí thöùc. Ngay caû doøng toäc Hoaøng Gia nhö coâ chaùu gaùi cuûa Vua
Minh Maïng laø ngöôøi ñaàu tieân xin gia nhaäp ñaïo. Khi chæ coù moät mình
coâng chuùa theo ñaïo thì trieàu ñình khoâng lo ngaïi gì laém, nhöng khi 2
thaùi töû cuøng cha khaùc meï vôùi coâng chuùa theo ñaïo thì trieàu ñình lo sôï
nguy hieåm. Ngoaøi ra coøn coù moät soá ngöôøi khaùc trong Hoaøng Toäc cuõng
theo ñaïo, nhö 3 anh em laø oâng Höôøng Chöùc, Höôøng Teà vaø Höôøng Thuyeàn
laø chaùu noäi cuûa vua Minh Maïng theo ñaïo Chuùa. Hoï beøn laäp möu baét caùc
hoaøng thaân naøy vaø keát aùn töû hình. Cha Allys ñaõ nhôø Toaøn Quyeàn Phaùp
De Lanessan can thieäp vaø caùc hoaøng thaân ñöôïc giaûm khinh töø aùn töû hình
ñeán löu ñaøy vaø cuoái cuøng ñöôïc gia aân.
Ñaëc bieät oâng
Höôøng Thuyeàn laø moät cöïu thaày chuøa, oâng vaø caû gia ñình aâm thaàm hoïc
ñaïo vôùi cha Allys vaø ñaõ ñöôïc Ñöùc Cha Caspar röûa toäi taïi nhaø thôø Phuû
Cam. Hieän nay con chaùu cuûa doøng hoï naøy raát ñoâng. OÂng Öng Traïo ôû Phuû
Cam laø con trai uùt cuûa cuï Höôøng Thuyeàn maø vôï laø baø Madalena Nguyeät
laø chaét gaùi cuûa thaùnh töû ñaïo Phao-loâ Toáng Vieát Böôøng. OÂng Öng Traïo
coù 5 ngöôøi con ñi tu : 1) Lm. GB. Böûu Ñoàng, 2) Nt Marie Claudia Coâng Taèng
Toân Nöõ Thò Luyeán, FMI. 3) Lm. Raphael Böûu Hieäp, 4) Nt. Magarita Khöông,
MTG, 5) Nt. Raphael Tuyeät Dieäu, ÑMÑV.
Naêm 1898, cha
Allys xaây döïng nhaø thôø Phuû Cam. Chính ngaøi thieát keá baûn veõ vaø ñoàng
thôøi giaùm saùt thi coâng ! Ngaøy 27.8.1902 khaùnh thaønh nhaø thôø.
2.
Yeâu meán trong vai troø chuû chaên giaùo phaän .
Naêm 1907, Ñöùc
Cha Caspar töø chöùc veà nghæ höu ôû Phaùp, Toøa Thaùnh boå nhieäm linh muïc
Allys laøm Giaùm Muïc, cai quaûn giaùo phaän Hueá. Leã taán phong GM cöû haønh
taïi thaùnh ñöôøng Phuû Cam ngaøy 24.5.1908. Ñöùc Cha Mossard GM Saøi-goøn chuû
phong, coù Lm GB Nguyeãn Baù Toøng döï leã. Ñöùc Cha Allys laø vò GM Toâng Toøa
thöù 5 cuûa GP. Hueá
(Vò Taân Giaùm Muïc vaãn tieáp tuïc kieâm cha sôû Phuû Cam cho tôùi naêm
1910. Ngaøi ñöa giaùo phaän vaøo giai ñoaïn phaùt trieån cao, coù theå noùi laø
cao nhaát so vôùi tröôùc kia. 1909 Ñöùc Cha Allys di chuyeån TGM töø Kim Long
veà Phuû Cam vaø nhaø thôø giaùo xöù Phuû Cam trôû thaønh nhaø thôø Chính Toøa.)
Sau naøy ngaøi ñaõ nhöôøng TGM cuõ cho Doøng CÑMVN laøm taäp vieän ñaàu tieân.)– boû phaàn naøy
Vôùi traùi tim
muïc töû Ñöùc Cha Allys khoâng ngôùt quan taâm ñeán ñoaøn chieân, ngaøi heát
söùc aân caàn chaêm soùc anh chò em môùi theo ñaïo, tìm kieám nhöõng treû em bò
boû rôi hay saép cheát ñeå röûa toäi, khích leä caùc linh muïc ñeán vôùi löông
daân, thaønh laäp caùc giaùo xöù môùi, xaây döïng caùc nhaø nguyeän. Nhaát laø
ôû caùc ñòa ñieåm truyeàn giaùo, ngaøi lieäu cho coù thaày giaûng vaø nhaø
nguyeän. Trong böôùc ñaàu, moãi giaùo ñieåm coù khoaûng 40, 45 taân toøng
Moät vò Thöøa Sai
coáng hieán ñôøi mình chæ vì yeâu thöông neân ngaøi luoân vui veû laïc quan
vôùi con tim teá nhò bieát rung caûm vôùi ngöôøi khaùc. Vôùi nuï cöôøi luoân
nôû treân moâi trong thaùi ñoä bình daân, côûi môû neân moïi ngöôøi deã ñeán
vôùi ngaøi. Trong caùch tieáp xuùc, ngaøi khoâng thích nhöõng xa hoa, röôøm ra,
toán keùm, nhöng taän tình lo laéng giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi caàn ñeán nhö ñoù
laø vieäc haøng ñaàu caàn phaûi laøm (x. Ts A 22). Ngaøi thích ñoái thoaïi oân
hoøa vôùi traùi tim yeâu meán, thaân tình nhö caâu chaâm ngoân giaùm muïc cuûa ngaøi : “Toâi yeâu meán moïi
ngöôøi ». Vì theá, cöûa nhaø ngaøi luoân roäng môû ñeå ñoùn tieáp moïi
ngöôøi, khoâng phaân bieät sang heøn, löông giaùo (x. Ts A 23).
Taän tuïy hy sinh
cho coâng cuoäc truyeàn giaùo, taän tình chaêm soùc vaø ñieàu haønh giaùo
phaän, laïi töï nguyeän choïn neáp soáng giaûn dò, ngheøo khoù, neân söùc khoûe
cuûa ngaøi mau giaûm suùt. Naêm 1931, ngaøi töø nhieäm vì ñaõ muø caû 2 maét !
Naêm 1930, Toøa Thaùnh ban pheùp cho
ngaøi choïn Giaùm Muïc Phoù laø Ñöùc Cha Chabanon.
Ôn goïi tình yeâu
cuûa Ñöùc Cha theå hieän caùch soáng ñoäng vaø roõ neùt trong giaây phuùt cuoái
ñôøi. Ngaøy 9.4.1936, thöù naêm Tuaàn Thaùnh, Ñöùc Cha Chabanon chuû toïa
Thaùnh Leã laøm pheùp daàu, coù chöøng 30 linh muïc ñoàng teá, vaø sau ñoù ban
Bí Tích Xöùc Daàu beänh nhaân cho Ñöùc Cha Allys. Vöøa döùt lôøi nguyeän, Ñöùc
Cha ñöa maét nhìn caùc linh muïc ñang ñöùng xung quanh giöôøng ngaøi, ngaøi xin
loãi caùc linh muïc coù maët cuõng nhö vaéng maët, mieäng ngaøi thì thaàm caâu
: “Combien je vous aime tous” : Cha thöông meán taát caû chuùng con !”.
Ñuùng vaäy. Con
ñöôøng tình yeâu laø linh ñaïo cuûa ngaøi : “Diligo omnes” = Toâi thöông meán
moïi ngöôøi. Vaø ngaøy 23.4.1936, luùc 11 giôø ngaøi nheï nhaøng truùt hôi thôû
cuoái cuøng trong tay Meï Hieàn Maria Voâ Nhieãm.
Quaû thaät, nhö
lôøi Chuùa Gieâ-su : “Thaät, Thaày baûo thaät anh em, neáu haït luùa gieo vaøo
loøng ñaát khoâng cheát ñi, thì noù vaãn trô troïi moät mình ; coøn neáu cheát
ñi, thì noù môùi sinh ñöôïc nhieàu haït khaùc” (Ga 12,24), thì haït gioáng
Marie- Eugeøne Joseph Allys ñaõ troå sinh nhieàu boâng haït cho Gp. Hueá. Cuoái
ñôøi cuûa ngaøi coù taát caû laø 37.000 taân toøng gia nhaäp Hoäi Thaùnh.
(Suoát 61 naêm
xaû thaân, hieán mình cho caùnh ñoàng truyeàn giaùo vôùi 5 naêm laøm Beà Treân
Ñaïi Chuûng Vieän (1876-1881);4 naêm laø Cha Sôû Döông Sôn (1881-1885),( töø
cuoái naêm 1885 ngaøi coù laøm quaân ñoäi Phaùp) ; 24 naêm Chaùnh Xöù Phuû Cam
kieâm Quaûn Haït Beán Thuûy (1886-1910) vaø 28 naêm trong nhieäm vuï Chuû Chaên
cuûa toaøn giaùo phaän (1908-1936). Chính tình yeâu muïc töû toát laønh cuûa
Chuùa Gieâ-su theå hieän trong Ñöùc Cha Toå Phuï cuûa chuùng ta, neân chuùng ta
cuøng haân hoan taï ôn Chuùa tröôùc thaønh quaû toát ñeïp cuûa coâng cuoäc LBTM
cuûa ngaøi.) – coù theå boû phaàn naøytreân ñaây. T ình yeâu cöùu ñoä cuûa
Thieân Chuùa luoân maõi traûi daøi qua muoân theá heä. Do ñoù Thieân Chuùa Cha
ñaõ ban Chuùa Thaùnh Thaàn soi saùng, höôùng daãn Ñöùc Cha Allys thaønh laäp 2
Hoäi Doøng giaùo phaän laø Doøng Thaùnh Taâm Chuùa Gieâ-su (1925) vaø Doøng Con
Ñöùc Meï Voâ Nhieãm (1920) ñeå ñaùp öùng nhöõng thao thöùc vaø traên trôû cuûa
Ñöùc Cha Toå Phuï cuûa chuùng ta laø cho giôùi treû ñöôïc giaùo duïc vaø thaêng
tieán veà ñöùc tin vaø vaên hoùa. Ñoàng thôøi coù caùc nöõ tu giaùo vieân môû
tröôøng hoaëc daïy hoïc trong caùc tröôøng giaùo xöù.
“Thaät chaúng coù gì laøm saùng danh Ñöùc Chuùa Trôøi cuøng laøm ích cho
xaõ hoäi
cho baèng söï veõ vôùi cho con treû bieát ñaøng leân Trôøi,
nhen löûa kính meán Chuùa vaø yeâu thöông ngöôøi trong loøng noù,
daïy cho noù moïi söï toaøn veïn hoàn xaùc
(LTK )
Ngoaøi ra, Ñöùc
Cha Allys ñaõ goïi môøi caùc Doøng Tu khaùc ñeán vôùi giaùo phaän ñeå ñaùp öùng
nhöõng nhu caàu khaån thieát treân caùnh ñoàng truyeàn giaùo meânh moâng :
- 1909, baûo trôï
vieäc thaønh laäp Doøng Kín Carmel ôû Hueá ; 1918, Ñan Vieän Phöôùc Sôn ôû
Quaûng Trò ñeå yeåm trôï cho söù maïng truyeàn giaùo baèng ñôøi soáng hy sinh
vaø caàu nguyeän.
- 1924 coâng
nhaän chò em Meán Thaùnh Giaù caûi caùch Kim Ñoâi, nay goïi laø Doøng Con Ñöùc
Meï Ñi Vieáng.
- 1925 môøi caùc
cha Doøng Chuùa Cöùu Theá Canada ñeán tieáp tay trong laõnh vöïc muïc vuï.
Quaû thaät, tình
yeâu cuûa Ñöùc Cha Toå Phuï Eugeøne Marie Joseph Allys LYÙ ñang tieáp tuïc
soáng ñoäng trong Gp. Hueá, ñaëc bieät trong caùc quyù töû cuûa ngaøi : caùc anh
em tu só doøng Thaùnh Taâm vaø caùc chò em nöõ tu Con Ñöùc Meï Voâ Nhieãm.
III. ÔN GOÏI YEÂU MEÁN CUÛA DOØNG CON ÑÖÙC MEÏ VOÂ
NHIEÃM
Ngöôøi nöõ tu Con
Ñöùc Meï Voâ nhieãm ñöôïc thöøa höôûng ñaëc suûng yeâu meán cuûa 2 ñaáng Saùng
Laäp, qua chaâm ngoân giaùm muïc cuûa caùc ngaøi. Ñöùc Cha Allys : “Toâi yeâu
thöông moïi ngöôøi” vaø cuûa Ñöùc Cha Chabanon : “Tình Yeâu Chuùa Ki-toâ thuùc
baùch”
Vaäy Ñaëc Suûng
cuûa Hoäi Doøng CÑMVN laø Ôn Goïi Yeâu Meán. “Yeâu meán Chuùa Ki-toâ baèng moät
traùi tim khoâng bò phaân chia vaø yeâu meán Meï Maria vôùi tình con thaûo.
Nhôø ñoù, traùi tim chuùng ta ñöôïc roäng môû ñeå yeâu thöông moïi ngöôøi, ñaëc
bieät trong söù maïng giaùo duïc giôùi treû trong tinh thaàn Ki-toâ giaùo.” (LS 2;21)
1. Ôn goïi yeâu meán trong ñôøi soáng
thaùnh hieán
“Chuùng ta theå hieän ôn goïi phuï nöõ cuûa chuùng ta baèng con
ñöôøng öu tuyeån laø ñöùc khieát tònh thaùnh hieán. Nhôø ñoù, traùi tim chuùng
ta ñöôïc roäng môû ñeå yeâu meán moïi ngöôøi trong Ñöùc Ki-toâ, ñeå hieán daâng
chính mình caùch voâ vò lôïi vaø laøm taêng tröôûng söï soáng cuûa tha nhaân”
(LS 24)
- Yeâu
meán Chuùa Ki-toâ thì muoán böôùc theo Ngöôøi, muoán neân gioáng Ngöôøi. Muoán neân ñoàng hình, ñoàng daïng vôùi Ngöôøi
thì phaûi töø boû chính mình, vaùc thaäp giaù mình maø theo (x. Mt 16,24). Hai
Ñaáng Saùng Laäp, trong chöông ñaàu cuûa Luaät Tieân Khôûi ñaõ vaïch ra con
ñöôøng thieâng lieâng cho ngöôøi CÑMVN : laø loøng yeâu meán, thoâng phaàn
Thaùnh Giaù Chuùa Ki-toâ vaø tình con thaûo ñoái vôùi Ñöùc Trinh Nöõ Maria Voâ
Nhieãm Nguyeân Toäi. (LTK I,1). Ñöùc Cha Chabanon ñaõ truyeàn laïi tinh thaàn
yeâu meán thaäp giaù Chuùa Ki-toâ cho chuùng ta laø “laáy söï coá gaéng chu toaøn boån phaän, chaáp nhaän moïi bieán coá
cuûa coäc ñôøi laøm phaàn thaùnh giaù moãi ngaøy ñeå chöùng toû tình yeâu ñoái
vôùi Ñaáng Chòu Ñoùng Ñinh” (VK 2/HND 18, Ph.I, II,1). Thöïc ra coát loõi cuûa
vaùc thaäp giaù laø tình yeâu ñoái vôùi Chuùa Gieâ-su.
- Yeâu meán Meï Maria vôùi heát tình con
thaûo. “Chò em ñaët nieàm tin, caäy, meán yeâu ñaëc bieät vaøo Ñöùc Trinh Nöõ
Maria Voâ Nhieãm, nhaän Ngöôøi laøm maãu möïc vaø laøm Meï rieâng mình vôùi
taát caû tình con thaûo” (LS 5). Ngöôøi con thaûo thì luoân bieát noi göông,
baét chöôùc trong thaùi ñoä laéng nghe vaø yeâu meán Meï. Meï Maria cuûa chuùng
ta laø hình aûnh tuyeät vôøi veà aân suûng maø Thieân Chuùa thöông ban cho Meï.
Trong trang Tin Möøng Luca 1,26-38 , söù thaàn Gabriel ñaõ kính chaøo Meï laø “Ñaáng
Ñaày AÂn Suûng” vaø Meï ñaõ ñaùp laïi baèng söï hieán daâng troùt caû cuoäc
ñôøi cho Chuùa. Trong Chuùa Thaùnh Thaàn, ngöôøi con hieáu thaûo cuõng cuøng
vôùi Meï môû roäng loøng ñeå ñoùn nhaän aân suûng haàu cuoäc ñôøi chuùng ta
moãi ngaøy moät thuoäc troïn veà Chuùa hôn, taâm hoàn chuùng ta luoân keát hôïp
vôùi Ngöôøi caùch troïn veïn hôn, nhö theá toäi loãi seõ khoâng coøn len loûi
vaøo cuoäc soáng chuùng ta !
- Nhôø yeâu meán Chuùa Gieâ-su vaø yeâu meán
Meï Maria Voâ Nhieãm, traùi tim chuùng ta döôïc roäng môû ñeå yeâu thöông moïi
ngöôøi.
Traùi tim roäng môû ñeå yeâu thöông moïi
ngöôøi, tröôùc tieân laø yeâu meán chò em trong ñôøi soáng coäng ñoaøn huynh ñeä. Vì söï hieäp thoâng huynh ñeä laø
moät taùc vuï toâng ñoà ñoùng goùp tröïc tieáp cho coâng cuoäc Phuùc AÂm hoùa, laø daáu chæ tuyeät haûo maø Chuùa
Ki-toâ ñeå laïi : “Ngöôøi ta cöù daáu
naøy maø nhaän bieát chuùng con laø moân ñeä Thaày laø chuùng con yeâu thöông
nhau” (Ga 13,35). Thieân Chuùa muoán laøm cho traàn gian traøn ngaäp tình yeâu
cuûa Ngöôøi. Chính Thaàn Khí Ñöùc Ki-toâ bieán ñoåi coäng ñoaøn chuùng ta trôû
neân ngöôøi thöøa sai vaø daáu chæ ngoân söù cho söùc maïnh hieäp nhaát cuûa
tình yeâu naøy. (x.LS 94)
Yeâu meán baèng tình yeâu quaûng ñaïi, tha
thöù vaø thoâng caûm cuûa Chuùa Gieâ-su ñeå giuùp nhau ra khoûi mình, ñöôïc
bieán ñoåi vaø giuùp nhau trieån nôû trong nguoàn söùc soáng doài daøo vaø
phong phuù. Vaø luùc baáy giôø daàu “toâi soáng, nhöng khoâng coøn phaûi laø
toâi, maø laø Ñöùc Ki-toâ soáng trong toâi” (Gl 2,20)
2. Ôn goïi yeâu meán trong söù vuï LBTM . (hoaëc : Truyeàn Giaùo trong ôn goïi yeâu meán)
Hieäp nhaát vôùi nhau trong söùc maïnh tình
yeâu Chuùa Ki-toâ vaø Meï Maria Voâ Nhieãm, ñoaøn con ÑMVN vöøng böôùc ra ñi
trong söù maïng Thieân Chuùa giao qua Hoäi Doøng. Nhö vôùi caùc toâng ñoà xöa,
hoâm nay Chuùa Ki-toâ Phuïc Sinh cuõng ñang hieän dieän vaø thoåi hôi Thaàn Khí
treân chuùng ta : “Bình an cho anh chò em ! Nhö Chuùa Cha ñaõ sai Thaày, thì
Thaày cuõng sai anh chò em ! Noùi xong, Ngöôøi thoåi hôi vaøo chuùng ta vaø
baûo : “Anh chò em haõy nhaän laáy Thaùnh Thaàn” (Ga 20,21-22)
Ra ñi LBTM vôùi taâm hoàn “cöu mang” Chuùa Ki-toâ
vaø no ñaày Thaùnh Thaàn, thì khi ñeán vôùi tha nhaân, thoaït nghe lôøi chuùng
ta chaøo laø hoï ñaõ thaáy aám loøng vaø ñoùn nhaän ñöôïc tình yeâu Thieân
Chuùa nhö lôøi hoï thoát leân : “OÂi thaät coù phuùc vì toâi ñöôïc ngöôøi Con
Ñöùc Meï Voâ Nhieãm ñeán thaêm !”, vaø töø ñoù hoï caûm thaáy ñieàu gì coû veû
linh thieâng khieán hoï phaûi khaùm phaù, tìm kieám vaø ñeán ngaøy naøo ñoù hoï
nhaän ra Chuùa, theá roài hoï tuyeân xöng ñöùc tin vaøo Chuùa vaø khoâng ngaàn
ngaïi ñi loan baùo cho ngöôøi khaùc : “Toâi ñaõ thaáy Chuùa !”.
Ngöôøi Con Ñöùc Meï Voâ Nhieãm coøn laø khí
cuï toâng ñoà trong tay Meï, tuøy Meï söû duïng vaø theo tinh thaàn cuûa Meï. (LS
93). Yeâu meán Meï Maria vôùi heát tình con thaûo, ngöôøi con cuûa Meï taän
hieán hoaøn toaøn cho Meï, laø cuûa leã ñaët trong tay Meï, ñeå “Meï hieán
daâng laøm moät vôùi Chuùa Gieâ-su leân cho Chuùa Cha raát thaùnh”. Khí cuï
toâng ñoà trong tay Meï nghóa laø “nhôø Meï, vôùi Meï, trong Meï”, nhaát laø “nhö
Meï, theo tinh thaàn vaø theo caùch thöùc cuûa Meï”. Caùch thöùc laøm toâng ñoà
cuûa Meï : 1/ Hieän dieän lieân læ tröôùc maët Thieân Chuùa, ñaây laø vieäc
toâng ñoà baèng caàu nguyeän vaø hy sinh, 2/ Hieän dieän lieân ñôùi vôùi Hoäi
Thaùnh : Nhö Meï vaø cuøng Meï, chuùng ta ñoàng haønh vôùi Giaùo Hoäi, saün
saøng coäng taùc vôùi haøng giaùo phaåm vaø giaùo daân. 3/ Hieän dieän trong
saùng giöõa loøng ñaïi chuùng theo caùch thöùc cuûa Meï Maria : soáng ñôøi tu
trì vôùi taâm tình hieán daâng vaø vaâng phuïc, saün saøng ñeán vôùi moïi
ngöôøi ñeå chia seû nieàm vui ôn cöùu ñoä vaø phuïc vuï hoï caùch thieát thöïc
(x. Lc 1,39;Ga 2,3, duøng lôøi rao giaûng vaø khuyeân baûo hoï bieát thöïc
haønh moïi lôøi Chuùa Gieâ-su daïy (x.Ga 2,5)
Trong quyeàn naêng Chuùa Thaùnh Thaàn, thöïc
teá chuùng ta ñaõ ra ñi. Ñi ñeán vôùi caùc anh chò em trong khaép moïi mieàn ñaát nöôùc cuõng nhö ôû
Haûi Ngoaïi. Vôùi loøng tin maïnh meõ, chuùng ta cuõng ñöôïc ñoùn nhaän ñöôïc
quyeàn tröø quyû nhö Chuùa ñaõ ban cho caùc toâng ñoà xöa. Nhôø quyeàn ñoù,
chính baûn thaân chuùng ta ñöôïc neân tinh tuyeàn thaùnh thieän trong khi thi
haønh söù maïng vaø qua chuùng ta, quyeàn naêng Chuùa coù theå tieáp tuïc giaûi
thoaùt moïi ngöôøi khoûi noâ leä xieàng xích cuûa caùc loaïi aùc thaàn treân
theá giôùi hoâm nay. Trong Chuùa Ki-toâ, chuùng ta ñoùn nhaän quyeàn naêng
Thaùnh Thaàn ñeå coù theå laøm nhöõng ñieàm thieâng daáu laï ñem ôn cöùu ñoä
ñeán cho moïi ngöôøi, chöõa beänh linh hoàn vaø phaàn xaùc hoaëc loan baùo Tin
Möøng bình an.
Ôn goïi yeâu meán thuùc baùch chuùng ta yeâu thöông moïi ngöôøi
baèng con tim vaø loøng chaïnh thöông cuûa Chuùa Gieâ-su. Ngöôøi chaïnh thöông
ñaùm doâng vaø nuoâi soáng hoï (Mt 15,32-39). Tình yeâu muïc töû cuûa Ngöôøi
daùm boû 99 con chieân ñeå ñi tìm moät con chieân laïc (Mt 18,12-14;Lc 15,4-7).
“Luõ chieân con, Ngöôøi aáp uû vaøo loøng,baày chieân meï, cuõng taän tình daãn
daét.” (Is 40, 11).
Ngöôøi
khoâng daäp taét tim ñeøn leo leùt. caây saäy daäp khoâng beû gaãy ( ). Ngöôøi
vaâng phuïc vaø ñau khoå ñeå trôû neân gaàn guõi vôùi con ngöôøi (Dt 5,1-10).
Ngöôøi yeâu thöông caùc treû nhoû vaø khoâng muoán caùc moân ñeä ngaên caûn
chuùng ñeán vôùi Ngöôøi (Mc 10,13-16;Mt 19,13-15). V. v. …. Khoâng coù haïng
ngöôøi naøo maø Chuùa khoâng yeâu thöông : ngöôøi thu thueá, keû toäi loãi,
caùc phuï nöõ ngoaïi tình, ngöôøi phuï nöõ Samari. Vaø hôn theá nöõa, ngöôøi “troäm
laønh” treân khoå giaù ôû ñoài Golgotha vôùi Chuùa Gieâ-su, nhôø khieâm toán
bieát mình, saùm hoái vaø caäy troâng vaøo loøng thöông xoùt cuûa Ngöôøi, ñaõ
ñöôïc Ngöôøi ñöa ngay vaøo ôû vôùi Ngöôøi trong Vöông Quoác cuûa Ngöôøi.
Trong tình thöông cuûa Thaùnh Taâm Chuùa
Gieâsu vaø cuûa Meï Hieàn Maria Voâ Nhieãm, chuùng ta cuõng ñöôïc sai ñeán
phuïc vuï nhieàu haïng ngöôøi trong nhieàu coâng cuoäc, töø giaùo duïc ñeán y
teá, baùc aùi-xaõ hoäi. Ñaëc bieät ñöôïc phuïc vuï treân caùnh ñoàng truyeàn
giaùo Taây Nguyeân töø naêm 1969. Caùch rieâng LBTM cho saéc toäc Jrai, nhöõng
ngöôøi bò boû rôi töø nhieàu theá kyû hoaëc cho nhieàu saéc toäc khaùc.
Keát :
Do tình yeâu saâu ñaäm vôùi Ñöùc Ki-toâ,
thaùnh Gioan Toâng Ñoà ñaõ tuyeân xöng mình laø “moân ñeä ñöôïc Chuùa Gieâ-su
thöông meán”. Trong Tin Möøng cuûa thaùnh nhaân chuùng ta ñoïc thaáy nhieàu
laàn nieàm xaùc tín aáy nhö ôû
CĐ. CĐMVN Sài Gòn --------------------------------