Rss Feed

Trang nhất » Tin Tức » Hành hương & Du lịch

Địa danh Gò Công, Trung tâm Hành hương Thánh Tử đạo

Thứ năm - 31/01/2013 22:48
BBT nhận được bài viết này của một tác giả chuyên ngành lịch sử. Tác giả ngỏ ý muốn làm cộng tác viên của trang mạng Hội Dòng. Đây là bài viết giới thiệu về một Trung tâm hành hương.
Cổng vào Đền thánh Gò Công dâng kính Thánh Gẫm

Cổng vào Đền thánh Gò Công dâng kính Thánh Gẫm


Việc Tổng Giáo phận TPHCM chọn giáo xứ Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm (tọa lạc tại đường 16, ấp Gò Công, phường Long Thạnh Mỹ, quận 9, TPHCM) làm Trung tâm Hành hương không chỉ là tin vui cho riêng giáo xứ mà còn là niềm vui chung cho tất cả giáo dân gần xa, những người đã biết và từng yêu mến Thánh Gẫm. Hơn trăm năm qua, địa danh Thánh Gẫm luôn được gắn liền với những câu chuyện kể về các việc lành, ơn thánh lạ mà Thánh Gẫm đã thực hiện như minh chứng sự hiện diện gẫn gũi, thân thương của ngài với bà con nơi đây.

Từ xứ đạo Gò Công cổ xưa...

Thành lập năm 1848, xứ đạo Gò Công (tên gọi xưa của giáo xứ Thánh Gẫm) được xếp vào hạng các họ đạo lâu đời ở Tổng Giáo phận, chỉ sau Chợ Quán và An Nhơn... Nằm giữa 2 con rạch Gò Công và Cao Trảo, lại được con sông Tắc bồi đắp phù sa nên xứ đạo Gò Công tựa như bình nguyên trù phú của một vùng. Thưở đó, đa phần giáo dân ở đây làm nghề nông, chỉ riêng gia đình Thánh Gẫm làm nghề thương mại. Để có nơi thờ phượng, sớm hôm kinh lễ cầu nguyện, giáo xứ đã dựng nên ngôi nhà nguyện với mái và tường đều bằng lá tranh, mà nền móng của nó là nền của nhà thờ hiện nay. Ngôi nhà nguyện được kính dâng Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm, một giáo dân của giáo xứ đã tử đạo một năm trước khi thành lập giáo xứ, đó là năm 1847.

Thời gian trôi đi. Cha truyền con nối. Hạt giống Đức Tin được gieo vào lòng đất họ đạo Thánh Gẫm vẫn âm thầm được gieo và phát triển qua bao thăng trầm của lịch sử. Vào những năm bốn mươi của thế kỷ 20, ngôi nhà nguyện bị chiến tranh tàn phá, bà con giáo dân lại tiếp tục dựng nên ngôi nhà nguyện thứ hai với mái ngói tường gạch, gần giống kiến trúc của nhà nguyện Đại Chủng viện Thánh Giuse. Nhà thờ hiện nay là nhà thờ thứ 3, được Đức Tổng Giám Mục G.B Phạm Minh Mẫn đặt viên đá đầu tiên xây dựng vào ngày 11.5.1999. 7 năm sau đó, vào ngày 14.11.2006, Đức Hồng Y G.B Phạm Minh Mẫn đã đến chủ sự lễ khánh thành ngôi nhà thờ dâng kính Thánh Gẫm và đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà sinh hoạt. Nhà sinh hoạt mục vụ được Đức Hồng Y làm phép và khánh thành vào ngày 10.5.2012 vừa qua như đánh dấu một bước phát triển mới, tạo sự khởi đầu cho những thành quả tốt đẹp sẽ đạt được trong tương lai của giáo xứ.

Trải qua 165 năm thành lập, đến nay giáo xứ chỉ có hai đời linh mục chánh xứ có “bài sai” của Đấng Bản Quyền Giáo phận. Đó là linh mục F.X Vũ Kính Loan (còn gọi là cha già Loan), từ năm 1965 – 1968, dưới thời Đức Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình và linh mục Vinh Sơn Phạm Trung Nghĩa, về nhận chức vụ chánh xứ gần 4 tháng nay. Hàng chục năm qua, do gần giáo xứ Thánh Cẩm nên các linh mục ở giáo xứ Thánh Cẩm thường xuyên đến dâng thánh lễ và ban các bí tích để củng cố Đức tin, gia tăng thêm đời sống đạo cho giáo xứ. Vắng bóng chủ chăn trong một thời gian dài nên hoạt động xứ đạo của bà con có phần sa sút, số giáo dân ngày một giảm đi. Hiện giáo xứ được chia thành hai khu, với số giáo dân chỉ khoảng gần 200 người.“Nhiều năm dài, công việc giáo xứ thường xuyên bị động vì không có người làm. Thiếu nhân sự là nổi ưu tư của chúng tôi”, ông Philipphê Huỳnh Văn Việt, 67 tuổi, Chủ tịch Hội Đồng Giáo Xứ cho biết.

...đến Trung tâm Hành Hương Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm

Ghé thăm giáo xứ vào một buổi sáng, thấy mọi người ai cũng háo hức, phấn khởi, thay nhau quét dọn, trang hoàng tượng đài Thánh Gẫm. Tượng đài mới xây, cao 2m8, được đặt ở vị trí bên phải ngôi nhà thờ. Tiếp chúng tôi, linh mục Vinhsơn Phạm Trung Nghĩa, về nhận giáo xứ Thánh Gẫm được 4 tháng nay, kể về quá trình hình thành Trung tâm Hành Hương kính Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm. Theo đó, trước năm 1975, khi còn làm Giám mục phụ tá TGP Sài Gòn và khi làm Giám quản TGP TP.HCM sau này, Đức Giám mục Nicôla Huỳnh Văn Nghi đã nhiều lần dự tính chọn giáo xứ Thánh Gẫm làm Trung tâm Hành hương cho Tổng Giáo phận. Vì nhiều lý do khách nhau nên kế hoạch đó chưa được thực thi. Sau này, vào ngày 14.11.2006, khi Đức Hồng Y G.B. Phạm Minh Mẫn đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà sinh hoạt giáo xứ, bà con xứ đạo mong muốn Tổng Giáo phận sẽ chọn giáo xứ Thánh Gẫm làm Trung tâm Hành hương.“Khi có bài sai về làm chánh xứ Thánh Gẫm, Đức Hồng Y ngỏ ý với tôi muốn chọn giáo xứ làm Trung tâm Hành hương cho Tổng Giáo phận”, linh mục Vinh Sơn Phạm Trung Nghĩa cho biết.

Đón nhận tin vui này, giáo xứ vui mừng chuẩn bị tinh thần, từ khâu trang hoàng nhà thờ, sửa lại phòng óc, quét dọn khuôn viên, xây mới tượng đài Thánh Gẫm...tất cả đều được vị chủ chăn và bà con cùng nhau bắt tay làm. Với diện tích gần 6.000m2, khuôn viên của giáo xứ có sức chứa gần 3.000 người, thêm nhà sinh hoạt hai lầu (khánh thành vào tháng 5.2012) có thể cho 1.000 khách hành hương ngủ qua đêm.“Tuy khuôn viên giáo xứ còn chật hẹp, các cơ sở, phương tiện vật chất còn thiếu thốn nhưng chúng tôi cố gắng hết sức để phục vụ chu đáo khách hành hương trong và ngoài Tổng giáo phận đến cầu nguyện, tĩnh tâm, xin ơn...”, cha Nghĩa cho biết. Giáo xứ hy vọng trong tương lai sẽ xây dựng thêm một ngôi nhà nghỉ khang trang, tiện nghi hơn phục vụ bà con hành hương từ xa đến.

Dịp này, được sự chuẩn y của Tòa Tổng Giám mục, trong Năm Đức Tin sẽ có 16 ngày lễ tổ chức tại giáo xứ Thánh Gẫm được nhận được Ơn Toàn Xá, bắt đầu từ ngày 24.11.2012 là Lễ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam và kết thúc cũng là dịp Lễ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam năm 2013. Đó là ngày Lễ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam (24.11.2012); Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội (8.12.2012); Lễ Chúa Giáng Sinh (25.12.2012); Lễ Chúa Hiển Linh (6.1.2013); Lễ Thánh Giuse (19.3.2013); Lễ Chúa Phục Sinh (30.3.2013); Lễ Truyền Tin (8.4.2013); Lễ Chúa Thăng Thiên (12.5.2013); Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống (19.5.2013); Lễ Chúa Ba Ngôi(26.5.2013); Lễ Mình Máu Thánh Chúa (2.6.2013); Lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu (7.6.2013); Lễ hai Thánh Tông Đồ Phêrô và Phaolô (29.6.2013); Lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời (15.8.2013); Lễ Các Thánh Nam Nữ (1.11.2013); Lễ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam (24.11.2013).

Việc tổ chức các ngày lễ như trên được Đức Hồng y chỉ định là dịp để mọi người có cơ hội ôn lại quá trình hình thành và phát triển của giáo xứ, để khơi dậy niềm tự hào về bề dày lịch sử 165 năm qua, về tấm gương anh dũng của Thánh Gẫm đã lấy mạng sống mình làm chứng cho Đức tin. Và cũng để khơi dậy tinh thần làm tông đồ trong cộng đoàn Tổng Giáo phận để tiếp bước người đi trước trên con đường phục vụ, luôn nghĩ đến người khác và dám sống cho người khác như lời cầu chúc của Đức Giám mục Phụ tá Phêrô. Bao nhiêu người về đây trong ngày khánh thành tượng đài Thánh Gẫm như khai mạc cho những cuộc hành hương đông đảo sắp tới không những trong Tổng Giáo phận, mà khắp mọi miền đất nước cũng sẽ đến.

Như thế, một lần về thăm Trung tâm Hành Hương Thánh Gẫm đã mang lại cho chúng tôi một cái gì đó vừa linh thiêng lại vừa gần gũi. Linh thiêng vì nơi đây là quê hương Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm, vị chứng nhân tử đạo mà gương sáng về lòng yêu mến Thiên Chúa và Giáo hội sẽ sống mãi trong lòng các tín hữu Việt Nam. Gần gũi vì cảm nhận được Thánh Gẫm như vẫn còn đang hiện diện đâu đó với bà con trong xứ đạo. Như ngôi mộ của thân mẫu Thánh Gẫm là bà Maria Nguyễn Thị Nhiệm cùng mộ của dòng tộc hiện vẫn còn tại giáo xứ. Hay như Đức Tổng Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Tốt, đang là Sứ Thần Tòa Thánh tại Costa Rica (một quốc gia nằm ở vùng Trung Mỹ) là cháu 7 đời của Thánh Gẫm. Hay như một phụ nữ không chỉ nổi tiếng xinh đẹp mà còn rất đạo hạnh là Bà Maria Têrêsa Nguyễn Hữu Thị Lan (còn gọi là Nam Phương Hoàng Hậu, vợ của vua
Bảo Đại, là vị hoàng hậu duy nhất được phong khi còn sống của nhà Nguyễn, cũng là hoàng hậu cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam) được xem là cháu 4 đời của Mẹ Thánh Gẫm. Tại Nhà thờ Thánh Gẫm hiện vẫn đặt bức tượng Thánh Gẫm đã có hơn 113 năm. Những ơn lành, các việc làm, sự kiện lạ...mà Thánh Gẫm đã thực hiện nơi nhiều người Công giáo hoặc ngoại đạo được lưu truyền trong dân gian qua hơn trăm năm như minh chứng sự hiện diện gẫn gũi, thân thương của ngài với bà con nơi đây. Tất cả điều đó được khách hành hương xa gần truyền miệng như một lời cầu chúc cho nhau: “Ai đến với Thánh lái buôn. Sẽ được tâm hồn bình an” hay “Ai đến với Thánh lái buôn. Sẽ được buôn may bắn đắt”.
 
 
Hình 1: Rước tượng Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm chung quanh nhà thờ


Hình 2: Đức Giám mục Phụ tá Phêrô Nguyễn Văn Khảm cắt băng khánh thành tượng đài Thánh Gẫm


Hình 3: Tượng Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm có trên 113 năm


Hình 4:  Nhà sinh hoạt giáo xứ phục vụ khách hành hương

 
Đôi nét về Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm

Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm sinh năm 1813 (đời vua Gia Long) tại họ đạo Tắt, thuộc làng Long Đại, Gò Công, Biên Hòa xưa, nay là giáo xứ Thánh Gẫm, hạt Thủ Thiêm – TGP. TPHCM. Cha là ông Phaolô Lê Văn Lài, mẹ là Maria Nguyễn Thị Nhiệm. Hai ông bà sinh hạ được 6 người con.

Thánh Matthiêu Gẫm thông thạo sông nước, lại có thuyền riêng nên thường đưa đón các Giám mục, linh mục thừa sai và các chủng sinh đi du học. Vì thế, nhà ông thường là nơi lui tới tụ họp của các vị thừa sai cũng như linh mục bản xứ. Ông đã đưa đón được mấy chuyến êm xuôi nhưng chuyến cuối cùng bị bắt ở cửa Cần Giờ – Gia Định. Sau nhiều lần tra khảo, bị đánh đòn đau đớn, ông vẫn cương quyết không bước qua Thánh Giá. Ngày 11.5.1847, Matthêu Gẫm bị xử trảm tại pháp trường Da Còm ở Chợ Đũi, thuộc xứ đạo Chợ Quán. Sau đó thi hài Matthêu Gẫm được bà con, thân nhân an táng tại gần pháp trường. Hiện nay ngôi mộ của Thánh nhân tọa lạc ở số 47, đường Nguyễn Trãi, Quận 1. Ngày 27.9.1857, Đức Giáo Hoàng Piô IX đã tuyên tôn Thánh nhân lễ bậc Đáng Kính. Sau đó, Đức Giáo Hoàng Lêô XIII đã phong ngài lên bậc Chân Phước vào ngày 27.5.1900 và Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã suy tôn lên bậc Hiển Thánh vào ngày 19.6.1988. Thánh Matthêu Lê Văn Gẫm được mừng kính hàng năm vào ngày 11.5 và được nhiều giới Doanh nhân Công giáo ở các giáo phận chọn làm bổn mạng cho giới mình.

 

Tác giả bài viết: Bài và hình ảnh: Trang Liễu

Tổng số điểm của bài viết là: 6 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn