Rss Feed

Trang nhất » Tin Tức » Tác phẩm

Những yếu tố chính để xây dựng ngành Thần học Mục vụ

Thứ bảy - 01/03/2014 20:38
Trước hết, để xây dựng ngành Thần học Mục vụ, yếu tố chính chúng ta cần phải có là Thánh Kinh.
Những yếu tố chính để xây dựng ngành Thần học Mục vụ
 
 
Dẫn nhập

Thần học Mục vụ là một phân nghành của Thần học Kitô giáo, liên hệ đến công việc và bổn phận của người mục tử
[1]. Trong “Thần học Mục vụ”, chúng ta thấy có hai yếu tố rõ rệt, đó là: Thần học và Mục vụ. Một mặt mang chiều hướng lý thuyết, còn mặt kia mang chiều kích thực hành. Hai chiều hướng này đã được ghép lại thành một bộ môn Thần học, nhưng khi nói đến Thần học Mục vụ là nói đến những chuyện xảy ra thực tế hơn là những bản văn mang tính lý thuyết. Đã là chuyện xảy ra thực tế, tức là nói đến kinh nghiệm của con người; hay khi nói đến bối cảnh tức là nói đến sự khác biệt về văn hóa, xã hội, chính trị và những cách thức mà mỗi người tự áp dụng vào trong sứ vụ của mình. Và như thế, cùng một sự kiện có thể có những cách giải quyết khác nhau tùy theo kinh nghiệm mỗi người.
Thần học Mục vụ nguyên thủy còn là dự án của viện phụ Stephan Rautenstrausch năm 1778. Ban đầu nó chỉ là một ngành phụ thuộc của Thần học, qua đó giúp cho các linh mục tương lai trở thành những mục tử tốt
[2]. Dự án này nhằm giúp lấp những lỗ hổng mà trong cuộc đời phục vụ của các ngài như: giảng thuyết, quản trị hay điều khiển cộng đồng.v.v. Đây cũng là điều mà định nghĩa đã nhắc đến: “Liên hệ đến công việc và bổn phận của người mục tử”. Từ đây, vấn nạn được đặt ra là: Để xây dựng ngành Thần học Mục vụ cần có những yếu tố chính nào? Dưới đây là những yếu tố có thể giải đáp được phần nào vấn nạn trên. 

1.   Thánh Kinh

Trước hết, để xây dựng ngành Thần học Mục vụ, yếu tố chính chúng ta cần phải có là Thánh Kinh. Một mặt, Thánh Kinh bao gồm tất cả nguồn mạc khải của Thiên Chúa, nó giúp cho con người khám phá, suy gẫm về những chân lý siêu việt về Thiên Chúa cách hữu hiệu. Mặt khác, nơi Thánh Kinh, người mục tử sẽ tìm được một con người kiểu mẫu để sống và hướng dẫn các tín hữu của mình có một đời sống trong Đức Kitô. Con người kiểu mẫu đó chính là Đức Kitô, như Ngài đã nói: “Hãy ở lại trong Thầy như Thầy ở lại trong anh em” (Ga 15,4). Người mục tử phải luôn ý thức được Đức Giêsu luôn ở trong mỗi người. Do đó, họ phải biết sống và hướng dẫn người khác nhận ra điều đó và biết sống trong Đức Kitô vì chính Ngài là nguồn mạch của ơn cứu độ. Nếu các bổn phận, các hoạt động mà tách khỏi Ngài thì “sẽ không sinh hoa trái”, sẽ không có một đời sống trong Đức Kitô. Khi ấy, đời sống Mục vụ của người mục tử sẽ bị tách ra khỏi Giáo Hội, ra khỏi thân thể của Ngài. Hơn nữa, để có một đời sống trong Đức Kitô, người mục tử không chỉ có đời sống mật thiết với Ngài, mà phải biết bắt chước, học tập nơi Ngài, một người mục tử nhân lành “Tôi chính là Mục Tử nhân lành. Mục Tử nhân lành hy sinh mạng sống mình cho đoàn chiên”
[3]. Không những thế, người mục tử cũng phải biết bắt chước cách Ngài rao giảng, quan tâm đến những người khác với lòng trắc ẩn, yêu thương, đặc biệt là đời sống cầu nguyện, một đời sống luôn kết hiệp mật thiết với Chúa Cha, và thực thi thánh ý của Ngài.

2.   Thánh Truyền

Yếu tố thứ hai để xây dựng nền Thần học Mục vụ đó là Thánh Truyền, nghĩa là bổn phận của người mục tử phải nối tiếp các Tồng đồ, các thánh Giáo phụ, …, nối tiếp truyền thống của Giáo Hội trong việc loan báo Tin Mừng để cho mọi người hiệp nhất trong Đức Kitô. Ngay từ khởi đầu của việc rao giảng Tin Mừng, các thánh Tông đồ đã luôn thực hiện điều này. Các ngài rao giảng, làm phép lạ, bảo vệ niềm tin của mình và của Giáo Hội nhân danh Đức Kitô nhằm quy tụ các dân tản mác trở về với nguồn mạch cứu độ, là chính Đức Giê su Kitô trong Thiên Chúa Ba Ngôi. Điều này đã được tác giả sách Tông đồ Công vụ ghi lại như một chứng từ “mỗi người hãy chịu phép rửa nhân danh Đức Giêsu Kitô”
[4]; hay khi Phêrô chữa một người què ở Cửa Đẹp của Đền Thờ “nhân danh Đức Giêsu Kitô người Nazaret, anh đứng dậy mà đi”[5]; hay việc Phêrô và Gioan trả lời trước Thượng Hội Đồng về việc lấy quyền ai mà rao giảng, hai ông trả lời “chính nhờ danh Đức Giêsu Kitô”[6],...
Truyền thống này vẫn tiếp tục đến thời các Giáo phụ, mà chúng ta thấy nổi bật nhất là trong các Giáo phụ Hộ giáo. Các ngài đã dùng ngòi viết và sự khôn ngoan của mình để gìn giữ đức tin sống động nguyên tuyền; đồng thời ra sức chống lại những lạc thuyết và chính sách cai trị của đế quốc Rôma.
Đặc biệt, hơn hai ngàn năm qua, Giáo Hội với sự ủy thác của Đức Giêsu qua các thánh Tông đồ, Giáo Hội vẫn cố gắng không ngừng dùng mọi phương thế như lời giáo huấn, thiết lập những nguyên tắc phục vụ, tỏ lộ tình thương của Chúa khi trung thành phân phát những giá trị Tin Mừng, nhiệt thành trong phục vụ, và chuyên tâm cử hành phụng vụ, hòng sinh ích cho con cái mình, và cho toàn thể nhân loại.

3.   Văn hóa, xã hội, đối thoại liên tôn

Tiếp đến là các vấn đề về văn hóa, xã hội, và đối thoại liên tôn. Bởi vì, Giáo Hội có bổn phận quy tụ, thánh hóa các dân, các nước trên trần gian này dưới một thủ lãnh duy nhất là Đức Kitô, như chính Đức Kitô đã truyền lại cho các Tông đồ: “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép rửa cho họ nhân danh Cha và Con và Thánh Thần, dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em”
[7]. Do vậy, việc sống và hướng dẫn đời sống mọi người có một đời sống trong Đức Kitô không chỉ là dành cho người mục tử và các Kitô hữu, mà người mục tử cũng thực thi điều này nơi mọi người, đặc biệt là người nghèo và người đau khổ trong mọi văn hóa, sắc tộc, tín ngưỡng khác.
Mặt khác, Hiến Chế Mục vụ về Giáo Hội trong thế giới ngày nay của Công Đồng Vaticanô II đã thể hiện rõ tính liên hệ mật thiết với loài người và lịch sử nhân loại: “Cộng đoàn Kitô hữu nhận thấy mình thực sự liên hệ mật thiết với loài người và lịch sử nhân loại”
[8]. Do có sự liên hệ như thế, nên mỗi người phải có trách nhiệm rao giảng nguồn ơn cứu độ cho nhau. Tuy khác biệt văn hóa, xã hội hay tín ngưỡng, nhưng chúng ta “phải kính trọng và yêu thương những người không cùng một cảm nghĩ hoặc cùng một hành động với chúng ta”[9]. Qua đó, mọi người sẽ nhận biết được con người Kitô hữu qua sự tha thứ và yêu thương nhau. Như Đức Giêsu đã từng đưa ra một dấu chỉ để biết một ai đó là môn đề của mình: “Anh em hãy thương yêu nhau, như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15:9-12)
Trong lãnh vực này, các phương tiện truyền thông xã hội có một vai trò trách nhiệm lớn. Thực vậy, họ có nhiệm vụ vạch trần những thành kiến và cung cấp những thông tin chính xác khi nói về những sai lầm của một số người di dân và tị nạn, và cũng cần mô tả sự lương thiện, ngay chính, tâm hồn đại đảm của nhiều người trong số họ. Trong vấn đề này, cần có một sự thay đổi thái độ từ mọi người đối với những người di dân và tị nạn, đi từ thái độ tự vệ và sợ hãi, không quan tâm, hoặc gạt ra ngoài lề, tương ứng với nền văn hóa loại bỏ, tới thái độ dựa trên nền văn hóa gặp gỡ, là văn hóa duy nhất có khả năng kiến tạo một thế giới công bằng và huynh đệ hơn, một thế giới tốt đẹp hơn. Cả các phương tiện truyền thông xã hội cũng được mời gọi đi vào sự hoán cải thái độ, và cổ võ sự thay đổi thải độ như thế đối với những người di dân và tị nạn
[10]
Thao thức cho một xã hội trần thế tốt đẹp hơn Đức Thánh Cha Phan-xi-cô tiếp rằng:
 “Giáo Hội đáp lại mệnh lệnh của Chúa Kitô, “Các con hãy đi khắp thế gian và làm cho mọi dân tộc thành môn đệ”, Giáo Hội được kêu gọi trở thành Dân Chúa bao gồm mọi dân tộc và mang Tin Mừng cho mọi dân tộc, vì nơi khuôn mặt của mỗi người, có in khuôn mặt của Chúa Kitô! Ở đây, có cội rễ sâu xa nhất của phẩm giá con người, phải luôn tôn trọng và bảo vệ. Không phải các tiêu chuẩn hiệu năng, sản xuất, giai tầng xã hội, chủng tộc hoặc tôn giáo làm nền tảng cho phẩm giá con người, nhưng là sự kiện con người được dựng nên theo hình ảnh giống Thiên Chúa (Xc St 1,26-27),  […] như một vấn đề cần phải đương đầu, nhưng như người anh em, chị em cần tiếp đón, tôn trọng và yêu mến, một cơ hội Chúa Quan Phòng ban để góp phần kiến tạo một xã hội công bằng hơn, dân chủ trọn vẹn hơn, một quốc gia liên đới hơn, một thế giới huynh đệ hơn và một cộng đoàn Kitô cởi mở hơn theo Tin Mừng. […] trong mầu nhiệm phục sinh: một nhân loại trong đó mỗi phần đất ngoại quốc là quê hgương và mỗi quê hương là đất xa lạ
[11].
Đó là cảm thức phải có của những người trong ngành Thần học Mục vụ. Liên quan mật thiết giữa Giáo Hội và toàn thể gia đình các dân tộc, Hiến chế Mục vụ về Giáo Hội trong Thế giới ngày nay, trong số 1 đã viết:
 “Vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của con người ngày nay, nhất là của người nghèo và những ai đau khổ, cũng là vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của các môn đệ Chúa Kitô, và không có gì thực sự là của con người mà lại không gieo âm hưởng trong lòng họ. Thực vậy, cộng đoàn của họ được cấu tạo bằng những con người đã được qui tụ trong Chúa Kitô, được Chúa Thánh Thần hướng dẫn trong cuộc lữ hành về Nước Cha và đã đón nhận tin mừng cứu rỗi đem tới cho mọi người. Vì thế, cộng đoàn ấy mới nhận thấy mình thực sự liên hệ mật thiết với loài người và lịch sử nhân loại”.

Kết luận

Những phân tích trên đây đã liệt kê được những yếu tố chính để xây dựng nền Thần học Mục vụ: Thánh Kinh, Thánh Truyền, yếu tố xã hội, văn hóa, và đối thoại liên tôn. Trong khi thi hành sứ vụ rao giảng Tin Mừng của mình, chúng ta cần dựa trên những yếu tố chính này như là “kim chỉ nam”, nhờ đó có thể đạt được kết quả tốt đẹp, đồng thời cũng có thể tránh được những rủi ro có thể làm phương hại đến người khác và cho chính Giáo Hội. Mọi hành động của chúng ta phải được quy về Thiên Chúa như là nền tảng, và Đức Giêsu Kitô là kiểu mẫu trong sự dấn thân phục vụ tha nhân và phân phát ân sủng của Thiên Chúa Ba Ngôi. Bên cạnh đó, không ngừng sống, thánh hóa các tín hữu của mình có một đời sống trong Đức Kitô bằng đời sống cầu nguyện, hy sinh; cũng như không ngừng loan truyền tình thương của Chúa cho mọi người trong những khác biệt về xã hội, văn hóa và tín ngưỡng.
 
 

[1] Xc. Lm. Bênêđictô Vương Thuật, OP., Thần học Mục vụ, Tài liệu lưu hành nội bộ, 2013, tr.6.
[2] Xc. Sđd, tr.10.
[3] Ga 10,11
[4] Cv 2,38
[5] Cv 3,6
[6] Cv 4,10
[7] Mt 28,19-20
[8] Công đồng Vaticanô II, Hiến Chế Mục vụ về Giáo Hội trong thế giới ngày nay, số 1.
[9] Công đồng Vaticanô II, Hiến Chế Mục vụ về Giáo Hội trong thế giới ngày nay, số 28.
[10] Xc. Sứ điệp đầu tiên của Đức Thánh Cha Phanxicô nhân Ngày Di Dân và Tị Nạn, http://tonggiaophanhue.net/home/index.php?option=com_content&view=article&id=11091:s-ip-u-tien-ca-c-thanh-cha-phanxico-nhan-ngay-di-dan-va-t-nn-&catid=1:tin-tuc-giao-hoi-toan-cau&Itemid=2, truy cập 23.11.2013.
[11] Xc. Sđd. 

Tác giả bài viết: Tu sĩ Phê-rô Vũ Văn Vượng

Nguồn tin: TTTN

Tổng số điểm của bài viết là: 9 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn